Het einde van salderen: wat verandert er precies?

1. Wat salderen ook alweer is

Salderen betekent dat de kilowattuurs die u teruglevert aan het net worden weggestreept tegen de kilowattuurs die u afneemt. Levert u in juni 300 kWh terug en neemt u in december 300 kWh af, dan betaalt u per saldo niets — ook niet de energiebelasting en btw over die kilowattuurs.

Dat laatste is de kern. De waarde van salderen zat nooit alleen in de kale stroomprijs, maar juist in de belastingcomponent. Een teruggeleverde kilowattuur was daardoor evenveel waard als een afgenomen kilowattuur: het volle consumententarief, inclusief alle opslagen.

Precies dat maakte de regeling zo genereus, en uiteindelijk ook onhoudbaar. Wie salderde betaalde nauwelijks mee aan het net waar hij wel intensief gebruik van maakte, en de derving liep op met elk nieuw dak vol panelen.

2. Wat er per 1 januari 2027 verandert

De regeling wordt niet stapsgewijs afgebouwd. Op 31 december 2026 kunt u nog salderen, op 1 januari 2027 niet meer. Vanaf dat moment worden afname en teruglevering apart afgerekend:

• Afname — u betaalt het volle leveringstarief, inclusief energiebelasting en btw.
• Teruglevering — u ontvangt een terugleververgoeding van uw leverancier. Geen energiebelasting terug, geen btw-voordeel.

Uw slimme meter registreert afname en teruglevering al jaren op aparte telwerken, dus technisch verandert er niets aan uw installatie. Wat verandert is uitsluitend de manier waarop die twee getallen tegen elkaar worden weggestreept — of juist niet meer.

3. De terugleververgoeding wordt de nieuwe kernvraag

Zonder saldering is de terugleververgoeding de enige opbrengst van uw overschot. Leveranciers bepalen die vergoeding zelf, binnen de grenzen van wat redelijk is; de ACM houdt daar toezicht op en kan ingrijpen bij tarieven die niet in verhouding staan tot de werkelijke marktwaarde.

Die marktwaarde is bovendien lager dan de gemiddelde marktprijs. Zonnestroom komt allemaal op hetzelfde moment het net op — midden op de dag, als de vraag laag is. Juist dan is de day-ahead prijs het laagst en soms negatief. Dit heet het capture rate-effect: de gemiddelde prijs die zonnestroom daadwerkelijk vangt ligt structureel onder het marktgemiddelde, en zakt verder naarmate er meer panelen bij komen.

De vraag is niet meer hoeveel u opwekt, maar wanneer u verbruikt.

4. Wat het ongeveer kost

Een indicatief voorbeeld voor een huishouden met tien panelen. De bedragen zijn ter illustratie; uw eigen situatie hangt af van tarieven, verbruik en oriëntatie van het dak.

De opbrengst van het deel dat u direct zelf verbruikt verandert niet: die kilowattuur hoeft u niet in te kopen, en bespaart dus het volle tarief inclusief belasting. Alleen het teruggeleverde deel verliest waarde.

Daarmee is de conclusie eenvoudiger dan vaak wordt voorgesteld: zonnepanelen blijven lonen, maar de terugverdientijd loopt op, en het aandeel eigen verbruik wordt de belangrijkste knop waar u aan kunt draaien.

5. Eigen verbruik verhogen: de goedkoopste maatregel

Elk procentpunt eigen verbruik is direct geld waard, en kost meestal niets. Concreet:

• Was- en vaatwasmachine op een timer, midden op de dag in plaats van 's avonds.
• Elektrische auto overdag laden in plaats van 's nachts, zeker in het weekend.
• Warmtepomp of boiler in de middaguren laten voorverwarmen — het gebouw of het vat werkt dan als buffer.
• Airco of koeling in de zomer juist op de piekuren van opwek inzetten.

Een gemiddeld huishouden zit rond 25 à 35 procent eigen verbruik. Met bewuste sturing is 45 tot 55 procent haalbaar zonder één euro investering. Dat is doorgaans een groter effect dan welke hardware-aankoop dan ook.

6. Thuisbatterij: wel of niet

Een thuisbatterij slaat het middagoverschot op en levert het 's avonds terug aan uw eigen huis. De besparing per opgeslagen kilowattuur is het verschil tussen wat u anders had ontvangen (de terugleververgoeding) en wat u anders had moeten betalen (het volle leveringstarief). Dat verschil is fors — maar u moet er wel voldoende kilowattuurs doorheen jagen om de investering terug te verdienen.

Waar het meestal op stukloopt:

• Seizoenspatroon. Uw overschot is groot in mei tot augustus, uw tekort in november tot februari. Een batterij overbrugt uren, geen seizoenen.
• Aantal cycli. Buiten de zomer staat de batterij vaak grotendeels stil, terwijl de afschrijving doorloopt.
• Rendementsverlies. Reken op ongeveer tien procent verlies over de laad- en ontlaadcyclus.
• Aansluiting en tarieven. Bij grootverbruik kan laden en ontladen invloed hebben op uw gecontracteerde vermogen.

Een batterij wordt interessanter wanneer u een groot avondverbruik heeft, een dynamisch contract, en de batterij ook kunt inzetten om op goedkope uren in te kopen. Als de batterij alleen zonneoverschot moet verplaatsen, is de terugverdientijd doorgaans lang.

7. Dynamisch contract en het prijsverschil per uur

Zonder saldering wordt het verschil tussen dag- en avondprijzen zichtbaarder in uw portemonnee. Bij een dynamisch contract betaalt u per uur de marktprijs en ontvangt u per uur de marktprijs voor teruglevering. Dat werkt twee kanten op:

• Kunt u verbruik verschuiven naar goedkope uren, dan levert dat direct voordeel op.
• Kunt u dat niet, dan draagt u het prijsrisico zonder er iets tegenover te stellen.

Sturing kan handmatig, maar in de praktijk gebeurt het via automatisering: een laadpaal, warmtepomp of batterij die op de uurprijzen reageert. Zonder die automatisering blijft het meeste voordeel liggen.

8. Wat u nu kunt doen

1. Zoek op uw jaarafrekening op hoeveel u werkelijk heeft teruggeleverd. Zonder dat getal is elke berekening giswerk.
2. Bepaal uw aandeel eigen verbruik: opwek min teruglevering, gedeeld door opwek.
3. Verschuif eerst gratis verbruik naar de middag voordat u iets koopt.
4. Vraag bij uw leverancier op welke terugleververgoeding zij vanaf 2027 hanteren en of daar vaste kosten bij komen.
5. Reken een batterij door met úw verbruikspatroon, niet met een gemiddeld rekenvoorbeeld uit een brochure.

← Terug naar de kennisbank